Chia sẻ thực tế của Bố sữa Nguyễn Hải Quân

Đây là bài chia sẻ kinh nghiệm thực tế sau 3 tháng nuôi con của bố sữa :)

Chia sẻ một vài thực tế nuôi con sữa mẹ dành cho những bố (và mẹ) có con lần đầu

Sau gần 3 tháng trực chiến cùng mẹ sữa BN (vợ của mình), có vài chia sẻ dành cho các bố (và mẹ) có con lần đầu như tụi mình. Hy vọng rằng những bố (mẹ) có con lần đầu sẽ vui vẻ, tự tin cho hành trình sữa mẹ của mình.

Background của tụi mình: vợ chồng con so, trước khi sinh sống riêng nhưng quyết định về sống chung với ông bà nội. Quyết tâm nuôi con sữa mẹ sau khi biết Chuyengiabetibuti, trang web. Ông bà nội ngoại ở ngay gần nhau, có kinh nghiệm nuôi một số cháu của các anh chị, nhưng theo kiểu vừa bú mẹ, vừa bú sữa bò. Đã cố gắng giới thiệu cho các ông bà về 72 giờ vàng, 6 tháng sữa mẹ 100% từ vài tháng trước khi sinh. Hai vợ chồng (và cả nhà) sẵn sàng tâm lý nuôi con sữa mẹ 100% trước ngày sinh. 

Và đây là thực tế đã xảy ra:

THỰC TẾ SỐ 1: QUÊN HẾT BÀI VỞ TRONG NGÀY ĐẦU:
Sau niềm vui đón cậu con trai vừa chào đời, bé được áp dụng ngay da kề da với mẹ (đúng bài ), tuy nhiên chỉ được hơn 15 phút. Vì nhiều lý do (chủ quan và khách quan mà lúc khác mình sẽ chia sẻ) mà mẹ và bé được đưa về phòng sau hơn 3 tiếng đồng hồ mà chưa có cữ bú trực tiếp nào. Mình động viên mẹ cho bé cho bé bú vì nhớ rằng quan trọng nhất là cữ bú trong 1 giờ đầu, sau đó là 6 giờ, 24h…Nói chung là càng bú sớm càng có lợi cho mẹ và bé.

Bà nội và bà ngoại ở bên cạnh cũng rất động viên mẹ sẵn sàng cho bé bú.

Ấy thế nhưng, khi đưa bé ngậm ti mẹ, thấy không có vẻ được suôn sẻ. Bé ngậm đầu ti, nhưng không chắc, không mút được. Mẹ bé thì lóng ngóng khi ôm bé (đương nhiên vì là lần đầu mà), đưa ti ra ti vào mà thấy không được. Làm mãi, mẹ đau, con không ngậm được nhiều. Các bà xung quanh bắt đầu sốt ruột, đề nghị các loại tư thế cách ngậm khác nhau. Sau tiếp, một số cô y tá của bệnh viện Hạnh Phúc cũng đi qua, và bắt đầu nhận xét. Ban đầu là hướng dẫn các loại tư thế. Nhưng vẫn chưa được. Sau đó thì các cô nhận xét: nào là ti mẹ nhỏ, phải đi mua đồ hút. Rồi sờ nắm kéo lung tung cả lên. Mẹ thì đau mà con cũng không bú được.

Vất vả qua ngày đầu, nhưng hai vợ chồng vẫn tự tin vì biết con mình có đủ năng lượng dự trữ trong 3 ngày đầu. Do không nhớ kiến thức gì cả nên ngày hôm sau tụi mình nhờ ông nội mang sách của ChuyenGiaBetiButi vào. Bắt đầu đọc lại và nhớ lại từ từ về KHỚP NGẬM ĐÚNG và TƯ THẾ ĐÚNG. Thế là mới nhớ ra. Và bắt đầu điều chỉnh tư thế ôm con cho đúng. Nào là Tai- Vai – Hông thẳng hàng. Khi đó thì mẹ bé mới ôm chắc được và bắt đầu cho bú.

Tuy nhiên, mặc dù đã có tư thế đúng và khớp ngậm đúng, mẹ bé mỗi lần cho bú vẫn khá đau đầu ti. Mọi người xung quanh (các bà, các chị đã sinh trước) đều nói là bình thường, phải chịu khó đau. Việc này kéo dài gần 10 ngày. Mỗi lần cho bú là một lần cắn nước mắt. Mãi sau, sau khi xem xét đọc đi đọc lại sách về khớp ngậm đúng thì mẹ bé mới điều chỉnh lại một chút để miệng bé ngậm nguyên quầng vú. Lúc đấy mới hết đau. Suy ra là đau vẫn là do khớp ngậm chưa đúng hoàn toàn mà chỉ nhìn giống thôi.

Rồi sau đó, tui mình thấy bé ngủ nhiều trong những ngày đầu. Nhớ là theo sách thì bé sẽ bú khoảng 2-3 tiếng/lần. Thế mà bé lại ngủ dài hơn. Và thế là sự lo lắng xuất hiện. Lo là bé chưa bú đủ. Rồi khi bé bú, thấy có khi bé bú nhiều, có khi bé bú ít (tụi mình canh thời gian những ngày đầu ). Và tiếp tục lo lắng. Mãi sau khi được tư vấn trực tiếp của ChuyenGiaBeTiBuTi về bú theo nhu cầu của bé, tụi mình mới bắt đầu hiểu ra là bú theo nhu cầu của bé, nghĩa là để bé quyết định khi nào muốn bú, và bú trong thời gian bao lâu tùy thích. 

Rồi những vấn đề thuộc sinh lý như cương sữa sinh lý, cách xử lý…Mặc dù trong sách có nói nhưng thú thật là tụi mình không thể nào nhớ được. Và có đọc qua thì cũng không biết là vấn đề mình gặp phải có phải là trong sách nói không.
Đây chỉ là vài điểm căn bản nhất (trong rất nhiều điểm) mà tụi mình không nhớ. Mình nghĩ rằng đây là điều cũng bình thường với các cặp vợ chồng có con lần đầu như tụi mình khi lúng túng trong việc cho con bú. Mặc dù đã đọc đi đọc lại nhiều lần, nhưng rõ ràng là nếu chỉ đọc sách (hay Internet) thôi sẽ không giúp chúng ta có kinh nghiệm được. Và đó chính là thực tế thứ nhất.
Những điểm mấu chốt (theo thứ tự) mà các bạn nên cố gắng học thuộc nếu muốn cho con bú mẹ hoàn toàn.
1. TƯ THẾ ĐÚNG
2. KHỚP NGẬM ĐÚNG
3. BÚ THEO NHU CẦU CỦA BÉ
4. VÀ TỐT NHẤT LÀ CÓ NGƯỜI CÓ KINH NGHIỆM TRONG VIỆC NUÔI CON SỮA MẸ TƯ VẤN NHỮNG NGÀY ĐẦU (CHUYÊN GIA Y TẾ, ÔNG BÀ CÓ KINH NGHIỆM, HAY NHỮNG NGƯỜI BẠN THÂN..)

THỰC TẾ SỐ 2: SỨC ÉP TỪ TẤT CẢ CÁC MẶT TRẬN SỮA CÔNG THỨC LỚN HƠN BẠN NGHĨ RẤT NHIỀU 
Sau gần 3 tháng nuôi con sữa mẹ, mình thấy rằng
1. Rất nhiều chuyên viên y tế cổ vũ cho sử dụng sữa bò bên cạnh sữa mẹ mặc dù ai cũng nói rằng (và quảng cáo trên tivi) sữa mẹ là sữa tốt nhất cho trẻ sơ sinh.

2. Ông bà, các cô chú bác, hàng xóm đều quen đểvới việc nuôi trẻ với sữa mẹ và sữa bò song song vì sợ đói. Luôn tin rằng sữa mẹ không đủ. 

Ngay từ ngày đầu bác sỹ nhi của bệnh viện Hạnh Phúc (và có thể của rất nhiều bệnh viện nhi khác) tư vấn cho tụi mình dùng thêm sữa bò cho bé. Lý do là sợ con bạn đói hay hạ đường huyết hay vì mẹ nó không đủ sữa hay vì một nguyên nhân nào đó. Thực tế khi mình nói chuyện với một số bác sỹ của bệnh viện khác, thì họ thấy việc cho bé sơ sinh bú thêm sữa ngoài cũng là điều bình thường. Ngay bản thân họ khi có con, họ cũng dùng thêm sữa ngoài nữa. Do vậy việc họ tư vấn thêm cho các bạn dùng thêm sữa bò là điều khó tránh khỏi ở các bệnh viện ở thành phố ở thời điểm này.

Nhưng đó chưa là sức ép lớn nhất.

Bà nội, bà ngoại nhà mình đều đã được tụi mình chia sẻ lợi ích của sữa mẹ và quyết tâm. Hai bà trước khi vợ mình sinh thì cũng rất đồng tình là sữa mẹ tốt nhất và cũng quyết tâm đồng hành cùng hai vợ chồng mình (đó là mình thấy qua nói chuyện).

Thế nhưng, sau khi sinh thì các bà cũng đối diện với thực tế số 1 (quên hết bài vở). Không còn nhớ và tin về kiến thức sữa non, cũng chẳng cần biết 72 giờ vàng là gì. Cũng chẳng biết tư thế, khớp ngậm hay bú theo nhu cầu của bé. Đây là thực tế từ các bà:
1. Bà: Sữa mẹ nó chưa về
2. Bà: Sữa mẹ nó không đủ
3. Bà: Con đói

Và yêu cầu phải cho bé bú ngay sữa ngoài thêm. Việc đề nghị này ban đầu thì sẽ nhẹ nhàng, nhưng sau vài lần bị phản đối thì cường độ các lần sau càng cao (khi ý kiến của mình không được nghe thì các bạn biết tâm lý bên trong thế nào). Thực tế này tiếp diễn đỉnh điểm đến ngày thứ 6, khi mà cả gia đình phải cãi nhau vì vấn đề này. Kết luận là tụi mình phải bỏ nhà đi mấy ngày. (Chuyện bỏ nhà đi khá kịch tính)

Sau khi mọi thứ tạm lắng xuống thì ý nghĩ “Em bé lúc nào cũng đói” và “Mẹ nó không đủ sữa” vẫn xuất hiện liên tục. Mặc dù các biểu hiện của bé vẫn rất tốt (ăn, ngủ, đi tiểu, phân theo chuẩn) nhưng các bà vẫn giữ tư tưởng này. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến tinh thần của vợ mình. Cho đến những lúc vợ mình cũng nghi ngờ là không biết mình có đủ sữa không. Có đến vài lần trong những lúc con hơi khó chịu, vợ mình cũng muốn pha một bình sữa ngoài để con dặm thêm (Tất nhiên là bị mình phản đối). May mắn là mọi việc cũng ổn.

Đến nay, sau 3 tháng, chủ đề ít sữa đã tạm ngưng sau khi thấy được kết quả là bé tăng cân/chiều cao ổn định. Nhưng sức ép mà mình thấy trong 2 tháng đầu thật là lớn với vợ mình. Tâm lý của đàn ông và phụ nữ khác nhau nhiều. Đàn ông ít bị ảnh hưởng bởi các bình luận bên ngoài. Nhưng phụ nữ thì trong hành động luôn có cảm súc (và nhiều âu lo), nên nếu không có nhiều động viên bên cạnh thì sẽ dẫn đến những lo lắng và stress lớn hơn.
Và kết luận của mình ở đây là:
1. Việc sử dụng sữa công thức đã trở thành “Bình thường” ở những thành phố lớn
2. Nên bạn sẽ là người “bất thường”
3. Mặc dù vậy, hãy sẵn sàng giúp vợ bạn vượt qua sức ép này trong thời gian dài nhất có thể.

THỰC TẾ SỐ 3: LO LẮNG VÀ STRESS HÀNG NGÀY TỪ NGÀY 1 
Lo lắng có thể là điều bình thường với tất cả các bà mẹ trên thế giới này. Cũng dễ hiểu thôi, sau 9 tháng 10 ngày mang nặng đẻ đau, một thiên thần ra đời. Sau khoảng một thời gian ngắn hạnh phúc của cả gia đình thì người phụ nữ sẽ có rất nhiều câu hỏi.
Ví dụ như:
1. Con mình có khỏe mạnh không
2. Nó có đói không
3. Nó có quen với môi trường xung quanh không
4. Tại sao con khóc ? Mình không hiểu con mình muốn gì cả.
5. Ông bà và những người xung quanh có chăm sóc tốt con như ý của mình không
6. Sau này nên ở nhà hay đi làm
7. Con lớn sẽ đi học ở đâu
8. Dạy dỗ con thế nào
9. Tài chính nuôi con ra sao……
Rồi
10. Không biết khi nào mình mới quay lại vóc dáng xưa
11. Chồng mình còn thương mình không
12. Chồng mình có chung thủy không
13. Sao chồng mình không phụ mình giống Mr XYZ nào đó
….
Và có thể vài chục (hay trăm) câu hỏi ABCD tùy vào hoàn cảnh và gia đình của các bạn.
Có rất nhiều câu hỏi không thể trả lời được vì các bạn biết, đâu có cái gì là hoàn hảo đâu. Trong mỗi cách giải quyết vấn đề, luôn phải chọn lựa những điểm hơn kém, nhưng hầu như không bao giờ có một câu trả lời trong đó mình luôn chọn được những điều mình cho là tốt cả. Mà nếu xem xét một cách kỹ hơn, những điều mình cho là tốt ở một thời điểm, không chắc là tốt thực sự ở một thời điểm khác, hay đứng trên một quan điểm khác.
Nhưng có lẽ là do tâm lý “Đàn Ông Sao Hỏa, Đàn Bà Sao Kim”, những người phụ nữ luôn đặt rất nhiều câu hỏi. Và câu hỏi có thể chồng chất câu hỏi. Và thêm một số hormone trong cơ thể sau khi sinh, tùy mức độ nặng nhẹ khác nhau mà vợ bạn sẽ bị căng thẳng vào một lúc nào đó, hay nặng hơn sẽ bị stress, rồi nặng hơn nữa có thể bị trầm cảm…

Vậy nên thế nào nhỉ? 
Trong những hoàn cảnh như vậy, điều quan trọng đầu tiên có lẽ là những ông bố tương lai như mình cần phải HIỂU được tâm lý của vợ mình. HIỂU là những vấn đề trên là tự nhiên. HIỂU rằng người phụ nữ rất lo lắng cho con của mình. HIỂU rằng vợ mình không chỉ đang mệt mỏi ở trong thể xác mà cả trong tâm hồn nữa.
Khi HIỂU và THÔNG CẢM rồi, mình nghĩ các bạn sẽ tự tìm ra cho mình những cách thức khác nhau để xoa dịu vợ mình những lúc vợ căng thẳng, động viên vợ những lúc vợ cảm thấy bế tắc, hay chỉ ngồi và lắng nghe vợ mình chia sẻ như một người tri kỷ. Bạn cũng có thể tìm những cách khác nhau nào đó mang cho vợ những niềm vui nho nhỏ, mà qua đó vợ bạn sẽ tự tin để tiếp tục hành trình nuôi con bằng bầu sữa của mình.
Khi có người chồng bên cạnh động viên và cùng đồng hành với mình, mình tin rằng những khó khăn hay những lo lắng của vợ sẽ giảm đi rất nhiều. Và rồi cũng sẽ đến lúc là vợ bạn sẽ vui vẻ và vững tin trở lại.

THỰC TẾ SỐ 4: NUÔI CON SỮA MẸ CŨNG SẼ RẤT CỰC ĐẤY 
Nếu bạn đọc sách và nghiên cứu tài liệu của ChuyenGiaBeTibuTi thì bạn sẽ luôn tự nhủ là bạn và vợ bạn sẽ quyết tâm 100% nuôi sữa mẹ bằng bất cứ giá nào vì những lợi ích vô cùng quý giá mà sữa mẹ mang lại
Vợ chồng bạn có thể sẽ nghe là “Nuôi con sữa mẹ nhàn lắm”. Mẹ ngủ con ngủ. Con đòi bú thì mẹ dậy rồi ngủ lại. Không phải mất công dùng các dụng cụ hâm sữa, pha sữa lỉnh kỉnh. Cũng lại kinh tế vì không phải đầu tư mua sữa bò.
Thế nhưng:
• Chỉ cần vài đêm mất ngủ vì vợ bạn có thể thuộc típ người khó ngủ, hay lo, hoặc mất thời gian cho việc thay tã cho con vào ban đêm
• Chỉ cần con quấy khóc nhiều mà dỗ không được mà nhiều khi không rõ lý do chắc chắn
• Chỉ cần nghe vài câu bình luận từ xung quanh ví dụ như vợ bạn không đủ sữa
• Rồi các so sánh ABC về cân nặng, sữa, hay các chủ đề tương tự
• Và thực tế chỉ cần vài lần như vậy thôi………….
Như thực tế số 3 phía trên, cùng với vô vàn câu hỏi không có lời giải đáp, vợ bạn có thể rất căng thẳng. Và có thể muốn từ bỏ tất cả để cho dùng một biện pháp mà trước đây vợ bạn chưa bao giờ nghĩ đến: cho con bú sữa bò thêm.

Tại sao nhỉ ? Ah, vì sữa bò có chứa chất gây ngủ dài hơn. Rồi niềm tin là sữa bò sẽ giúp con bạn đủ chất hơn. Và quan trọng là vợ chồng bạn làm giống những người xung quanh. Vì cực quá, rồi mệt nữa.
Thú thực là trước khi sinh con, tụi mình mới chỉ nghe qua từ các anh chị trong gia đình cũng như bạn bè là sẽ cực trong những thời gian đầu. Và thực tế xảy ra cũng đúng như vậy. Nhưng ngoài những vấn đề như những cơn mất ngủ triền miên, có thể vợ bạn lại có thêm những cơn đau trong cơ thể (ví dụ đau lưng, hay đi lại, ngồi khó khan trong thời gian dài). Cơ thể mệt mỏi cũng ảnh hưởng rất lớn đến tinh thần. Các bạn thử nhớ lại những lúc mình bị ốm (ví dụ đơn giản như cảm cúm) thì trong người rất khó chịu. Và cả tinh thần nữa, không thể thoải mái và vui vẻ được.

Thế nên, việc có người ở bên cạnh để trợ giúp rất quan trong trong hành trình sữa mẹ của gia đình bạn. Có thể là bà ngoại, hay bà nội, hay chị em trong gia đình. Có thể là người bạn thân của vợ. Nhất là khi trong những ngày đầu đôi khi mà một vài điểm mà các bạn sẽ lúng túng về mặt kỹ thuật hay kiến thức nuôi con sữa mẹ. Rồi sau những ngày đầu đó, mình thấy rằng có người trợ giúp là quan trọng. Người trợ giúp này sẽ làm gì ?
Đó là thay tã cho con. Đó là chuẩn bị nước tắm cho con. Đó là mang quần áo mới ra thay cho con. Hay là lấy nước, hay là chuẩn bị đồ ăn sáng, hay là đi mua đồ gì đó cho con. Rồi bế con giùm vợ bạn, chơi với con…
Nhưng dù gia đình bạn có người trợ giúp thêm hay không có thì bạn vẫn chính là người trợ giúp đắc lực nhất. Tất nhiên là bạn vẫn đi làm việc ở cơ quan của mình, nhưng những thời gian buổi sáng hay buổi tối sau khi đi làm về (và có thể bạn sẽ mệt) thì bạn cũng hãy cố gắng. Vì nói gì đi nữa, những mệt mỏi của người đàn ông cũng chỉ là một phần so với những mệt mỏi của vợ bạn.

Sự động viên, thông cảm không chỉ đến từ lời nói. Điều đó đến từ những hành động của các bạn nữa. Vợ các bạn sẽ cảm động về điều đó. Hay ngay cả khi vợ các bạn không thể hiện ra (vì hiện nay tất cả sự tập trung đang về con của bạn), thì bạn hãy biết rằng sau này khi lớn lên, con của các bạn sẽ nhìn vào hành động của bạn và học tập. Chắc chắn rằng con các bạn sẽ biết và học được ngay từ nhỏ rằng, bên cạnh công việc bên ngoài xã hội, việc chăm sóc và dành thời gian cho gia đình cũng là điều đáng quý. Việc xây dựng mối quan hệ bắt đầu từ những hành động nhỏ trong gia đình. Và chắc chắn rằng bạn sẽ thấy hạnh phúc khi nhìn con lớn từng ngày, bên cạnh bầu sữa mẹ, đó chính là sự chia sẻ yêu thương của cha mẹ mình.

TỔNG HỢP:

Bài học tự rút (hy vọng đóng góp thêm kinh nghiệm dành cho những ông bố (và bà mẹ) có con lần đầu)
Mình tổng hợp trong bài này vài thực tế mà tụi mình trải qua. Những thực tế này mình nghĩ rằng cũng sẽ rất nhiều cặp vợ chồng có con lần đầu sẽ thường phải gặp. Nên hy vọng với những chia sẻ này các bạn tự tin, vượt qua được những bỡ ngỡ buổi ban đầu trong hành trình sữa mẹ của mình. Mong các bạn cố gắng để giúp con có những kết quả tốt nhất về sức khỏe, và sau đó là tinh thần.

Vài điểm mà mình tổng kết dành cho những ông bố có con lần đầu:
1. Hãy là chỗ dựa tin cậy nhất cho mẹ bé và cả gia đình ngay từ khi mẹ bé đang trong quá trình mang thai
2. Hãy làm quen với người có kinh nghiệm nuôi con sữa mẹ. Tốt nhất là biết được ai đó tư vấn trực tiếp, trợ giúp 24/24 trong vài ngày đầu sau sinh (nhân viên y tế, gia đình hay bạn bè).
3. Bình tĩnh, thông cảm và chia sẻ với vợ những khó khăn lo lắng
4. Chia sẻ, truyền thông với các thành viên trong gia đình về những kiến thức nuôi con sữa mẹ
5. Tiếp tục cập nhật kiến thức từ các chuyên viên y tế có tâm, từ những nguồn thông tin chính thức và có kiểm chứng, từ người có kinh nghiệm (ie Trang Betibuti hay những nguồn tin cậy khác)
6. Luôn chuẩn bị sức khỏe tinh thần, thể chất và cả vật chất cho gia đình nhỏ của mình.
Chúc các bạn thành công và hạnh phúc.

Vì sao có nhiều phụ nữ không thể nuôi con sữa mẹ?

(Bài gốc http://yournaturalbirth.co.uk/2015/06/02/why-most-women-cant-breastfeed/)
(Lưu ý, có một số chi tiết của bài viết gốc đã được người dịch thay đổi hoặc thêm vào cho phù hợp với các mẹ Việt, được ấn định bằng chữ in nghiêng)

Cuộc chiến giữa những người nuôi con sữa mẹ và không nuôi con sữa mẹ luôn luôn nóng. Các bà mẹ cảm thấy bị mình bị mang ra đánh giá, cho dù họ có nuôi con sữa mẹ hay không, và chúng ta đang sống giữa những cuộc chiến của các bà mẹ. Những mẹ sữa thì cảm thấy rằng xã hội đang xét nét họ vì họ cho con bú nơi công cộng. Những người không nuôi con sữa mẹ thì cảm thấy họ bị khiển trách bởi những chuyên gia tư vấn sữa mẹ, cho rằng họ “lười” và thậm chí là đang “đầu độc” đứa con thân yêu của mình. Trong bài này tôi muốn phân tích thêm về những lý do vì sao có nhiều phụ nữ không thể nuôi con sữa mẹ.

Chỉ có khoảng 1-5% phụ nữ trên toàn thế giới không có khả năng sản xuất đủ sữa cho em bé. Con số thậm chí còn thấp hơn, chỉ khoảng 2% thôi, là thực sự không thể tiết sữa hoặc vấp phải những vấn đề khiến họ không thể cho con bú được (ví dụ như em bé bị sứt môi hở hàm ếch, mẹ có bệnh tuyến yên....) Trong 95% những phụ nữ còn lại có khả năng nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn, thì 81% trong số đó đã có cố gắng cho con bú, 17% vẫn đang tiếp tục nuôi con sữa mẹ hoàn toàn ở 3 tháng, và sau đó tỉ lệ này rớt xuống 14% ở thời điểm em bé được 4 tháng. Tỉ lệ em bé vẫn được bú mẹ hoàn toàn lúc 6 tháng ở Anh chỉ có 1%.  (Theo thống kê từ NHS 2010 Infant Feeding Survey). 

Đó là con số ở Anh Quốc, còn ở Vn thì sao? Trong số 95% những người mẹ có khả năng nuôi con sữa mẹ, thì 30% đã có cố gắng cho con bú ngay sau khi sinh, 2% vẫn tiếp tục nuôi con sữa mẹ ở thời điểm 2 tháng, sau đó thì những con số này mất hút hoàn toàn. Ở 6 tháng, tỉ lệ là dưới 1% đặc biệt là ở các thành phố lớn như Hà Nội, tpHCM. (Theo thống kê từ Tổ chức Y Tế thế giới 2011)

 

Dựa trên những con số đó, ta có thể thấy nuôi con bằng sữa mẹ thật là khó, phải vậy không? Câu trả lời là đúng, rất khó trong xã hội ngày nay. 

Xã hội của chúng ta không coi nuôi con sữa mẹ là điều đương nhiên. Những người mẹ không nhận được sự trợ giúp mà họ cần. Lý do vì sao đa số các bà mẹ không thành công trong nuôi con sữa mẹ là vì họ thiếu 3 thứ rất quan trọng. Sau đây tôi sẽ liệt kê ra 3 điều tối quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thành công của Nuôi con sữa mẹ:

1.    Lòng quyết tâm cao độ. Có rất nhiều lý do để NCSM: sự gắn bó, tiết kiệm kinh tế, tiện lợi, mẹ giảm cân sau sinh nhanh hơn, em bé khoẻ mạnh hơn... Và nếu bạn không thực sự đặt nhiều suy nghĩ vào việc NCSM và không tìm hiểu về NCSM thì khả năng cao là bạn sẽ nuôi con bằng sữa bột.

2.    Một mạng lưới hỗ trợ tốt. Nếu em bé của bạn không ngậm ti mẹ đúng cách thì khởi đầu cho hành trình NCSM sẽ khá là khó khăn. Thực sự người mẹ sẽ rất mệt mỏi vì phải cho con bú liên tục. Và có người thì cảm thấy ngại ngùng, bởi vì xã hội hiện đại không thiện cảm với những người cho con bú nơi công cộng (ngại ngùng ngay cả trong bệnh viện, giữa một phòng sau sinh hơn chục cái giường, người nhà sản phụ ra vào tấp nập). Rồi có những lý do khác như em bé không tăng cân theo ý muốn của... bác sĩ. Nếu như bạn không có sự hỗ trợ đắc lực từ chồng, mẹ, chị em gái, bạn bè, hoặc nhóm các bà mẹ để hướng dẫn bạn qua những thời điểm khó khăn, thì khả năng cao là bạn sẽ bổ sung thêm sữa bột cho con hay thậm chí từ bỏ NCSM hoàn toàn.

3.    Liên hệ với chuyên gia tư vấn sữa mẹ tốt. Cũng có những chuyên gia giàu kinh nghiệm, và có những chuyên gia không được tốt cho lắm. Khi tôi gặp vấn đề với NCSM, tôi đã gọi điện cho quản trị viên của La Leche League tại thành phố của mình, và cô ấy đã lập tức tới nhà giúp đỡ tôi. Cô ấy đã giúp tôi lấy lại được tinh thần và giới thiệu tới một chuyên gia tư vấn sữa mẹ. Chuyên gia này đã nhận ra được vấn đề là em bé của tôi bị dính thắng lưỡi và giới thiệu tôi tới một bác sĩ để cắt thắng lưỡi cho con. Hơn thế nữa, bảo hiểm của tôi chi trả cho hầu hết những chi phí này. Điều đáng buồn là có một số chuyên gia không thể tìm ra được vấn đề và không giúp đỡ được người mẹ đang hoang mang. Có một số người khác thì không có khả năng tìm sự trợ giúp hoặc không có đủ tiền để chi trả cho những buổi hẹn với chuyên gia tư vấn sữa mẹ và các bác sĩ. (Ở nước ngoài, trung bình 60ph với chuyên gia tư vấn sữa mẹ có giá $80-$120). Tôi muốn nhắn nhủ rằng các mẹ đừng nghe lời những hộ lý ở bệnh viện, hay y tá, thậm chí là các bác sĩ khi họ đưa ra lời khuyên về NCSM. Luôn luôn tìm đến các chuyên gia tư vấn sữa mẹ có bằng cấp. Bởi vì những nhân viên y tế kia không được đào tạo bài bản về sữa mẹ, và khi họ thiếu kiến thức cũng như kinh nghiệm hỗ trợ người mẹ, họ sẽ đưa ra lời khuyên bổ sung sữa công thức, và khiến người mẹ bị rơi vào cái bẫy của ăn bổ sung.

Để có một khởi đầu NCSM tốt đẹp, người mẹ cần có đủ cả 3 điều kiện trên. Trước tiên, nếu người mẹ không có đủ quyết tâm để NCSM, thì người mẹ đó sẽ tìm đến sữa công thức trước khi tìm tới các lựa chọn khác (họ đầu hàng ngay từ điều kiện thứ nhất). Thứ hai, có những người mẹ rất quyết tâm duy trì NCSM nhưng lại vấp phải những lời khuyên của chồng, của cha mẹ, của bạn bè rằng đừng tự làm khổ mình để duy trì NCSM như vậy, rồi họ bắt đầu xuôi lòng và tin rằng sữa công thức cũng tốt thôi. (Đầu hàng ở điều kiện thứ 2). Điều kiện thứ ba, là người mẹ ấy có được sự ủng hộ động viên từ người thân, nhưng không nhận được sự trợ giúp  ừ chuyên gia tư vấn sữa mẹ có trình độ, thì họ sẽ chuyển qua dùng sữa bột. Đôi khi, các mẹ nhận được những lời khuyên tai hại, ví dụ như cho ăn thêm sữa bột sau cữ bú, cho ăn thêm bằng bình sữa (khiến bé bị hỏng khớp ngậm), và mẹ bị giảm sữa do những lời khuyên này. Các mẹ cũng không nhận ra được một điều rằng lượng sữa hút ra được không phản ảnh lượng sữa cơ thể mình sản xuất ra. Có những ngộ nhận rất lớn về cơ chế tiết sữa, sản lượng sữa và làm sao để đo được sản lượng sữa.

Thật khó để người mẹ nào có đủ cả 3 điều kiện trên. Vậy nên, cho dù tỉ lệ phụ nữ có khả năng nuôi con sữa mẹ hoàn toàn là 95%,  thì đây chính là nguyên nhân vì sao tỉ lệ nuôi con sữa mẹ của chúng ta sụt giảm thê thảm chỉ còn 1%. (Mặc dù Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo chúng ta nên cho con bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu, và sau đó ăn dặm kèm bú mẹ tới tối thiểu 2 tuổi và lâu hơn). Đây là những điều nằm ngoài tầm kiểm soát của người mẹ nhưng lại quan trọng đối với sự thành công của hành trình NCSM, vì vậy kể cả khi bạn thực sự rất quyết tâm thì bạn cũng có thể sẽ không có một khởi đầu hoàn hảo và không thể tiếp tục NCSM nếu không có những sự trợ giúp tốt từ những người có kiến thức và kinh nghiệm đúng.

Sau đây là một số lời khuyên không đúng - bởi những người không có đủ trình độ để tư vấn về Nuôi con sữa mẹ: 

·      Bé sụt cân quá nhiều, mẹ cần phải bổ sung sữa công thức cho bé. Đây là lời khuyên sai, bởi vì nguồn dinh dưỡng hoàn hảo nhất cho bé là sữa mẹ. Hãy cho bé bú mẹ trực tiếp theo nhu cầu, kiểm tra khớp ngậm,điều chỉnh tư thế bú, sử dụng phương pháp  bóp sữa trong khi bé đang bú để bé ăn được nhiều sữa hơn (breast compression). Nếu cần, có thể hút sữa ra giữa các cữ bú, và cho bé ăn sữa hút ra bằng cốc, thìa hoặc xi lanh (không bú bình)

·      Bé đã được 2 tuần tuổi nhưng chưa tăng lại bằng số cân nặng khi sinh, cần phải bổ sung sữa công thức. Như tôi đã nhắc ở điều trên, cách tốt nhất để bổ sung là dùng sữa mẹ hút ra giữa các cữ bú. Và các mẹ nên lưu ý rằng không phải bé nào cũng giống nhau tăm tắp. Một số bé cần nhiều thời gian hơn để tăng cân trở lại. Có những bé bị tích nước trong cơ thể (do mẹ được truyền nước trong quá trình chuyển dạ và sinh nở) nên cân nặng khi sinh của bé nặng hơn do nước. Điều này thường thấy ở những bé sinh mổ. Hãy nhớ rằng mỗi bé là một cá thể đặc biệt, không giống nhau, và các chuyên gia cần xem xét nhiều yếu tố khác nhau để xác định nguyên nhân trước khi vội vàng đưa ra kết luận. Nếu như bé đạt các chuẩn phát triển về vận động, giao tiếp và tâm lý thì có nghĩa là bé đang phát triển bình thường, vậy thì những con số trên bàn cân không phải là điều đáng lo ngại. Trong một số trường hợp, có thể mất tới 4 tuần để bé trở lại cân nặng lúc sinh.

·      Đáng ra bé không nên đòi ăn các cữ ngắn như vậy, có vẻ như bé không no, mẹ phải bổ sung sct. Dạ dày của bé sơ sinh rất nhỏ, nhỏ đến nỗi các cữ ăn cách nhau 15ph là điều bình thường. Một số bé sơ sinh mút rất khoẻ, và có thể chỉ cần ti mẹ 5ph là có thể ngủ vài tiếng. Một số bé khác vẫn đang tập ti mẹ và có thể bú trong 1h đồng hồ, ngủ 15ph, rồi dậy và đòi ăn tiếp. Cái quan trọng cần đánh giá là mẹ có bị đau rát không. Việc cho con bú thường không gây ra đau đớn gì cả. Có thể người mẹ cảm thấy hơi khó chịu trong một vài giây đầu tiên khi bé ngậm vào ti, nhưng sau đó thì không cảm thấy khó chịu nữa. Nếu mẹ vẫn tiếp tục thấy đau, rát, khó chịu, hãy tìm đến các chuyên gia tư vấn sữa mẹ để điều chỉnh khớp ngậm, và đánh giá xem con có bị dính thắng lưỡi hay không, và điều chỉnh tư thế bú để bé có khớp ngậm tốt hơn.

·      Em bé không được ngậm ti mẹ cho bất cứ mục đích nào khác ngoài việc ăn. Nếu bạn cho em bé sơ sinh ngậm ti giả thì nó sẽ ảnh hưởng tới việc bú mẹ của bé, khiến cho việc tập khớp ngậm đúng trở nên khó khăn hơn. Cho bé sơ sinh ăn bình cũng sẽ ảnh hưởng tới khớp ngậm đúng. Chuyển động của lưỡi và cơ hàm khi bú mẹ trực tiếp rất khác với chuyển động của lưỡi và cơ hàm khi bú bình. Các nhà khoa học cho rằng sau khi chào đời, em bé ở giai đoạn tam cá nguyệt thứ 4, tức là vẫn còn là một bào thai và điều duy nhất giúp bé cảm thấy yên tâm ở thế giới mới chính là ti mẹ. Đây là điều hoàn toàn hiển nhiên và mẹ không nên từ chối nhu cầu của con hoặc nhét cho con ti giả, thậm chí việc này còn có lợi cho sản lượng sữa của người mẹ. Cách tốt nhất để có nhiều sữa cho con là cho con bú theo nhu cầu, cho con bú càng nhiều càng tốt. 

·      Nếu mẹ muốn biết con ăn được bao nhiêu, hãy thử hút sữa ra xem. Những chiếc máy hút sữa không thể rút sữa bằng em bé được. Hút bằng máy không được nhiều bằng em bé bú trực tiếp, và máy hút sữa thì không kích thích được tới các dây thần kinh tiết sữa để tiết ra theo nhu cầu của bé. Nếu bạn lo lắng rằng em bé của mình bú mẹ chưa no, thì đừng dùng máy hút sữa để đo sản lượng sữa. Thay vào đó hãy đo nước tiểu của bé.

Bạn đang gặp khó khăn trong việc NCSM, vậy thì bạn phải làm gì?  
Đầu tiên, hãy suy nghĩ về những lý do vì sao bạn muốn nuôi con sữa mẹ. Hãy đọc các tài liệu, sách vở để học kiến thức về nuôi con sữa mẹ nếu bạn cảm thấy mình vẫn còn nhiều điều chưa biết.  
Tôi xin giới thiêu tới các mẹ nguồn tài liệu khoa học về NCSM mà cá nhân tôi tin tưởng: 
1. Tài liệu Betibuti 
2. Sách 68 Ngộ nhận Nuôi con sữa mẹ của tác giả Lê Nhất Phương Hồng 
3. Chuyên trang Betibuti 
4. Blog Webcuame 
5. Blog Michanyeu 
6. Babyme 
7. Trang web của Hội Sữa Mẹ (Betibuti)
8. Group Hội Sữa Mẹ (Betibuti)


Thứ hai, hãy tìm một nhóm hỗ trợ tốt. Nếu như chồng, mẹ đẻ mẹ chồng, bạn bè không hỗ trợ bạn, hãy tham gia các nhóm hỗ trợ này.
1. Group Hội Sữa Mẹ (Betibuti)
2. Group Ngân Hàng Sữa Mẹ   
Ở một số địa phương cũng có hội sữa mẹ địa phương, các mẹ có thể tự tìm trên facebook. 

Thứ ba là hãy ghi nhớ trong danh bạ số điện thoại và địa chỉ của một chuyên gia tư vấn sữa mẹ tại thành phố của mình. 
Tại Hà Nội, có thể tìm tới Phòng khám Bác Sĩ Nam, số 2 ngõ 27 Huỳnh Thúc Kháng. 
Tại các tỉnh thành khác sẽ update sau

Thứ tư, nếu bạn đã làm đầy đủ các điều 1,2,3 và vẫn gặp khó khăn, tôi khuyến khích bạn nên hút sữa hoàn toàn cho bé. Tổ chức Y Tế Thế Giới đưa ra khuyến nghị về thứ tự ưu tiên trong dinh dưỡng của trẻ sơ sinh như sau:
 
1. Sữa mẹ ruột bú trực tiếp

2. Sữa mẹ ruột hút ra

3. Sữa đi xin, hoặc sữa từ Ngân hàng sữa mẹ, thanh trùng, HIV âm tính

4. Thực phẩm thay thế sữa mẹ, cho ăn bằng cốc chuyên dụng

Xin phép được nhấn mạnh lại: “thực phẩm thay thế sữa mẹ” (hay còn gọi là sữa công thức) là lựa chọn hạng chót. Tôi đã nhận được rất nhiều sự động viên từ những người mẹ đồng cảnh ngộ không thể cho con bú vì bé bị hở hàm ếch, sứt môi hoặc một lý do nào khác, họ động viên tôi hút sữa hoàn toàn cho con. Cứ 3 tiếng lại phải hút sữa một lần rồi cho con ăn bằng bình, thật không đơn giản chút nào, những người mẹ đó thật đáng ngưỡng mộ.  
Nếu bạn đang mang bầu và chuẩn bị bước vào hành trình nuôi con sữa mẹ, bạn có thể bắt đầu tìm hiểu và chuẩn bị kĩ càng kiến thức để vững tin vượt qua mọi khó khăn sau này. Chúc các mẹ vui bú.

Dr.Jack Newman - Những lý do khiến mẹ bị thiếu sữa cho con - Phần 1

Trong cuốn sách của mình, Bác sĩ Jack Newman đưa ra những lý do khiến cho mẹ bị giảm sữa thứ phát, tức là khi người mẹ đó đã có vài tháng nuôi con sữa mẹ rất suôn sẻ, nhưng đột nhiên bị giảm sữa do nhiều nguyên nhân khác nhau. Có nhiều tác động trong xã hội của chúng ta khiến cho người mẹ không cảm thấy tự tin vào việc nuôi con sữa mẹ nữa. Có quá nhiều thông tin trái chiều, những lời khuyên mập mờ, những thông tin từ hãng sữa với mục đích khiến cho người mẹ cảm thấy mất tự tin vào bản năng nuôi con của mình. Tôi xin phép trích dịch một đoạn ngắn trong chương này, các đoạn khác sẽ dần dần được dịch sau.

Phần in đậm là nguyên nhân khiến người mẹ bị giảm sữa.

Em bé ăn bình thường xuyên hơn. Tốt nhất là nên tránh xa cái bình sữa hoàn toàn. Các hãng sữa đưa ra thông tin rằng các bà mẹ nên chia sẻ trách nhiệm nuôi con với chồng bằng việc để chồng giúp cho con ăn vào buổi tối, để mẹ có thể nghỉ ngơi và bố có thể gắn bó với con hơn. Dĩ nhiên là các hãng sữa biết họ có mục đích gì khi đưa ra những lời khuyên này, một bình vào mỗi tối sẽ dần dần tăng lên thành 2 bình, 3 bình, và rồi một ngày không xa người mẹ thấy lượng sữa mình hút ra bị giảm và mẹ phải bổ sung thêm sữa bột. Một số bà mẹ có lượng sữa dồi dào, và họ có thể sản xuất đủ sữa cho dù có chen thêm 1 bình sữa vào cữ ăn của con, nhưng đa số những bà mẹ khác không như vậy. Và cũng đừng mang theo bình sữa khi bạn đưa con đi chơi, nên cho bé bú trực tiếp dù bạn đang ở đâu. Tại Canada, luật pháp luôn luôn đứng về phía người mẹ cho con bú khi người mẹ đó bị yêu cầu phải che đậy hay đi vào nhà vệ sinh, hoặc bị từ chối dịch vụ ở quán ăn hay cửa hàng. Tại Mỹ, nhiều bang đã ban hành luật nói rằng em bé có quyền được bú mẹ mọi lúc mọi nơi và người mẹ cho con bú không hề phạm pháp.

Tôi cũng thường khuyên các mẹ nên nghỉ thai sản càng lâu càng tốt. Ở Mỹ, thời gian nghỉ thai sản rất ngắn, và đó thực sự là một điều không tưởng khi người mẹ phải rời xa đứa con 6 tuần tuổi của mình để quay lại làm, hoặc thậm chí là sớm hơn bởi vì họ không thể nghỉ không lương. Điều này phá hỏng việc nuôi con sữa mẹ, là một điều thật kinh khủng. Bất cứ chế độ nghỉ thai sản nào ngắn hơn 6 tháng, theo ý kiến của cá nhân tôi, là điều không tốt chút nào. Nhưng nếu người mẹ có ít nhất 6 tháng thai sản, thì cô ấy sẽ không bao giờ cần phải sử dụng sữa bột hay bình sữa. Độc giả có thể đọc thêm ở chương “Nuôi con sữa mẹ khi mẹ và con bị tách nhau”.

Bố mẹ tìm cách giãn cữ ăn của con hoặc luyện cho con ngủ xuyên đêm. Khi em bé được 3, 4 tháng, tất cả mọi người đều khuyên rằng em bé cần được ăn 2-3 tiếng/lần và bé phải bắt đầu ngủ xuyên đêm. Một “chuyên gia” nói rằng tất cả nhân viên y tế đều đồng tình rằng cho con bú theo nhu cầu là một điều “nguy hiểm”. (Thật vậy sao? Vậy thì còn 1 người không đồng tình, là tôi). “Chuyên gia” đó nói rằng người mẹ phải rèn luyện con vào chế độ ăn 3 tiếng/cữ ngay từ trong bệnh viện, và nếu bé cần bú sớm hơn thì sữa trong ngực mẹ “chưa chín”. (Tôi không thể hiểu nổi khái niệm này)

Đây chính là một trong những nguyên nhân khiến cho người mẹ bị giảm sữa, kể cả khi người mẹ đó đang cho con bú theo nhu cầu của con thì cũng bị hoang mang khi bắt gặp những thông tin tồi tệ này. Mẹ cho con bú, và khoảng 1h đồng hồ sau con có nhu cầu bú tiếp. Người mẹ ngộ nhận rằng (bị ám ảnh bởi những lời khuyên về việc cho con bú theo cữ 3-4 giờ) làm sao mà con có thể đói được. Người mẹ bế bé lên, nựng bé, ru bé đung đưa, cho bé đi dạo, làm bất cứ điều gì để khiến bé quên đi việc đòi ăn. Và bởi vì bé chưa quá đói, bé sẽ bỏ qua việc đòi ăn. Người mẹ có thể nhét ti giả vào mồm bé, hoặc bé mút tay và bé sẽ thôi càu nhàu. Nửa tiếng sau, em bé lại bắt đầu tỏ ý muốn ăn, và mẹ lại tìm cách để đánh lạc hướng. Cuối cùng thì, sau 3 tiếng đồng hồ hoặc sau quãng thời gian nào đó mẹ nghĩ là hợp lý, em bé được ăn.

Hậu quả của việc này là sự giảm sữa dần dần. Các em bé cần được cho bú khi bé có nhu cầu bú. Phụ nữ đã cho con bú từ thời nguyên thuỷ và họ cho bú theo nhu cầu của con, không có đồng hồ để xem giờ. Thực tế là, những cữ bú ngắn là điều hoàn toàn bình thường với một bé bú mẹ trực tiếp.

Thế còn đối với người mẹ nguỵ biện rằng cho con bú chiếm quá nhiều thời gian và cô ấy chẳng làm được việc gì khác?

Chúng ta có thể điều chỉnh để việc cho con bú được “tiết kiệm thời gian” hơn. Nhưng mà những người mẹ trên toàn thế giới đã và đang cho con bú theo nhu cầu của con đều làm được trong khi họ đang lao động cực nhọc. Điều giúp họ chính là những cái địu, dù là địu truyền thống hay hiện đại thì nó giúp ích rất nhiều. Người mẹ có thể vừa cho con bú vừa đi lại, khi đang đọc sách cho bé lớn, khi đang làm việc trên máy tính. Còn đối với việc ngủ qua đêm của bé 4 tháng tuổi ư? Tôi muốn chia sẻ với bạn một bí mật: có rất rất nhiều em bé ăn sữa bột không ngủ xuyên đêm khi 4 tháng tuổi. Chỉ là chúng ta không nghe kể nhiều về những bé này. Bên cạnh đó, có nhiều em bé bú mẹ hoàn toàn và ngủ được xuyên đêm ở 4 tháng tuổi. Nhưng việc bé dậy liên tục trong đêm là hoàn toàn bình thường. Nếu bạn giữ con ở khoảng cách gần với mình thì mọi người đều sẽ được ngủ nhiều hơn.

Giữ bé gần với mẹ ư?

Tất cả các loài động vật, từ những loài đơn sơ nhất cho tới những loài tiến hoá nhất, đều mang theo con mình phần lớn thời gian trong ngày. Chúng ngủ với con. Chúng cho con bú, và sẽ dễ dàng hơn, tiện lợi hơn, tỉ lệ thành công cao hơn nếu như con con được ở liền kề với mẹ. Cuộc mang thai càng kéo dài, não bộ càng to, em bé càng cần nhiều sự trợ giúp bên ngoài, nghĩa là thời gian bú và phụ thuộc vào mẹ càng lâu. Việc nuôi dưỡng này đã có từ thủa sơ khai của động vật có vú trên trái đất. Và đó là điều được tiếp diễn qua hàng triệu năm cho tới ngày nay.

Vậy chuyện gì đã xảy ra vậy? Vào cuối thế kỉ 19, loài người trở nên mê đắm khoa học, điều mà chúng ta nghĩ rằng đang giúp cho cuộc sống dễ dàng hơn. Ngày hôm nay chúng ta vẫn đang rất yêu khoa học, mặc dù biết rằng nhiều khi nó có tác dụng ngược lại. Trong thời kì này, con người áp dụng khoa học kĩ thuật không chỉ vào giặt giũ quần áo hay di chuyển bằng xe ô tô và máy bay, mà họ còn áp dụng vào nuôi dưỡng trẻ nhỏ nữa.

Khoa học thấy rằng việc cho con bú trực tiếp có một vấn đề. Theo lời của Lord Kelvin, một trong những nhà khoa học lỗi lạc nhất của thế kỉ 19: “Nếu như bạn có thể đong đếm những gì bạn nói, và thể hiện nó bằng những con số, thì nó có nghĩa là bạn thực sự hiểu về điều bạn đang nói. Nhưng nếu bạn không thể đong đếm được thì kiến thức của bạn quá nghèo nàn”. Làm sao mà người mẹ có thể đong đếm được lượng sữa em bé bú được? Vậy là cái bình sữa được trở thành phương thức “khoa học” hơn vì bạn có thể đo được bằng những con số.  Và làm sao có thể đánh giá sự nuôi dưỡng một đứa trẻ nếu em bé cứ được mẹ bế suốt ngày? Thật khó để quan sát nếu bé di chuyển liên tục theo mẹ. Kết quả là những đứa trẻ được đặt vào những chiếc lồng kính để có thể được quan sát kĩ càng. Phương pháp này thay đổi hoàn toàn chuẩn mực về nuôi dưỡng trẻ sơ sinh. Nói theo cách khác, những đứa trẻ bú bình và ngủ cũi trở thành điều bình thường và những gì khác biệt với điều “bình thường” này được cho là không tốt cho đứa trẻ. Không tốn nhiều thời gian để đưa ra kết luận cho những phương pháp thí điểm này, và cho dù nó có bất thường đi chăng nữa, thì các bác sĩ nhi khoa và các “chuyên gia” vẫn tiếp tục khuyên người mẹ làm theo như vậy.

Vào những năm 1930s, những người mẹ được khuyến cáo một cách nghiêm khắc rằng không được bế em bé lên trừ một số giờ nhất định. Khi bé khóc, mẹ cũng khóc theo, bởi vì theo những lời dặn dò của các “chuyên gia” thì bế em bé lên là điều cấm kị. Bởi vì điều đó sẽ làm hư đứa trẻ. Một bác sĩ nhi khoa người Canada thậm chí còn viết ra rằng việc cưng nựng một em bé 2 tuần tuổi đang khóc là những bước tiến đầu tiên dẫn tới tội phạm vị thành niên.

Từ đó tới nay chúng ta đã học được rất nhiều điều, nhưng cái suy nghĩ vẩn vơ về việc “làm hư con” vẫn chưa thực sự biến mất. Vào những năm 1960s em bé sinh non được nuôi trong những chiếc hộp, vâng, lồng kính. Bố mẹ không được phép bế con và thậm chí còn không được chạm vào con trừ khi họ mặc quần áo bảo hộ y tế, đeo khẩu trang, đội mũ và đeo găng tay như thể họ là những bác sĩ phẫu thuật chuẩn bị mổ. Trong vòng 20, 30 năm vừa qua chúng ta lại học được rằng đấy không phải là điều tốt cho các bé sinh non, và phương pháp ấp da tiếp da Kangaroo Care mới là điều tốt nhất để giúp các bé ổn định và phát triển. Nhưng, mặc dù có rất nhiều kết quả nghiên cứu chứng minh điều này, thì vẫn còn vô vàn bệnh viện cách ly em bé sinh non ra khỏi mẹ.

Quan điểm trên có thể được áp dụng với việc địu con/ bế con. 40 năm về trước, có một nghiên cứu về sự ảnh hưởng của chuyển động đối với sự phát triển ở khỉ. Những con khỉ con được nuôi dưỡng trong chuồng, và “mẹ” chúng là một món đồ vật (họ dùng một cái chai rỗng), và đồ vật này có lúc thì đứng im, có lúc thì đung đưa trên một sợi dây. Những chú khỉ con thường ôm chặt lấy cái chai cho dù cái chai đang chuyển động hay đứng yên. Những chú khỉ được nuôi trong chuồng này bị mắc chứng trầm cảm, gặp khó khăn khi tiếp xúc với những con khỉ khác, không thích bị đụng chạm, và có hành vi đung đưa cơ thể thường gặp ở những đứa trẻ thiếu sự ôm ấp vỗ về. Những hành vi bất thường khác bao gồm tự làm đau mình và nhu cầu tự dỗ dành bản thân ví dụ như mút ngón chân một cách thái quá. (Các mẹ nhớ tới phản xạ gốc trong bụng mẹ con mút ngón tay, ra ngoài đời có nhu cầu mút để cảm thấy bình yên_người dịch) Khi những con khỉ đạt độ tuổi trưởng thành, chúng thường có nhiều hành vi bạo lực.

Một điều thú vị là trong những năm gần đây, việc để cho bé tự dỗ dành bản thân (tự chơi tự ngủ) trở thành một phong trào rầm rộ mặc dù ở các loài động vật có vú khác nó được coi là hành vi bất bình thường. Họ nói rằng việc bé có khả năng tự dỗ mình là rất tốt. Điều này được áp đặt vào nuôi con sữa mẹ: “Đừng cho con ti để ngủ”, các chuyên gia khuyến cáo, “hãy để cho bé tự ngủ.” Nhưng mà lý do vì sao vậy? Bởi vì khi một đứa trẻ không bú để ngủ, nghĩa là đứa trẻ đó không còn có nhu cầu với bố mẹ nữa, đặc biệt là người mẹ. Suy nghĩ cho cùng thì những em bé mà bú mẹ để ngủ sẽ tiếp tục đòi bú mẹ để ngủ trở lại và đó trở thành một điều bất tiện. (Bất tiện cho ai?)

Sự thật là những đứa trẻ luôn luôn là điều bất tiện. Nhưng những ý tưởng hiện đại này thật là “hại điện” và chúng ta cần cân nhắc lại. Bởi vì nếu xét về mặt lâu dài, con sẽ ngủ dễ hơn khi được ti mẹ, những em bé rất thích điều này và nhiều mẹ cũng thích vậy nhưng lại tỏ vẻ không thích. Mục đích là để khiến bé trở nên “tự lập” bằng cách ép bé phải tự lập, đó có phải điều tốt hay không? Tự lập ép buộc không phải là tự lập thực sự, nhưng sự tự lập xuất phát từ sự an toàn, tự tin rằng mình được che chở mới là điều tốt.

Phương pháp ép bé “tự dỗ bản thân” được áp dụng vào việc địu con/bế con. “Nếu bạn cứ tiếp tục địu/bế con, bé sẽ không thể tự ngủ được. Bé sẽ không ngủ được nếu thiếu mẹ. Bé sẽ không tự lập được.” Tôi cho rằng những điều này thật vô nghĩa. Các em bé được sinh ra để được bế và nên được bế. Khi các em bé lớn lên, chúng sẽ không thích được bế nhiều như vậy nữa. Và tới một ngày nào đó chúng sẽ chỉ đòi bế khi mệt. Ngày đó sẽ đến nhanh hơn bạn tưởng đấy. Và rồi bạn sẽ ngồi đó và tiếc nuối những tháng ngày con còn bé bỏng được mẹ ẵm bồng trên tay.

Sữa mẹ chứa chất chống ung thư

(Link tiếng Anh: http://www.sciencedaily.com/releases/2010/04/100419132403.htm)

Một chất được tìm thấy trong sữa mẹ có khả năng tiêu diệt tế bào ung thư, đây là kết quả của một vài nghiên cứu được thực hiện tại trường đại học Lund University và đại học Gothenburg ở Thuỵ Điển.

Loại chất đặc biệt này được đặt tên là HAMLET (Human Alpha-lactabumin Made Lethal to Tumour cells), thực tế đã được tìm thấy vào nhiều năm trước, nhưng chỉ đến bây giờ các nhà khoa học mới thí nghiệm trên người. Những bệnh nhân bị ung thư bàng quang khi được điều trị bằng chất này sẽ đào thải tế bào ung thư chết qua đường nước tiểu sau mỗi lần trị liệu, điều này đưa ra nhiều hi vọng rằng chất này sẽ được bào chế thành thuốc chữa trị ung thư trong tương lai.

Được khám phá tình cờ 

HAMLET được phát hiện rất tình cờ khi các nhà khoa học nghiên cứu về các tính kháng khuẩn trong sữa mẹ. Những nghiên cứu sâu hơn chỉ ra rằng HAMLET bao gồm loại protein và loại chất béo có sẵn trong sữa mẹ. Tuy nhiên, họ chưa chứng minh được rằng HAMLET tồn tại trong sữa mẹ. Thay vào đó, HAMLET được hình thành trong môi trường acid của dạ dày của trẻ. Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm chỉ ra rằng HAMLET có thể tiêu diệt 40 loại ung thư khác nhau, và giờ các nhà nghiên cứu đang tiếp tục nghiên cứu về tác dụng của nó đối với ung thư da, các khối u ác tính trong niêm mạc và u não. Một điều rất quan trọng cần ghi nhớ là HAMLET chỉ tiêu diệt các tế bào ung thư mà không gây ảnh hưởng gì tới các tế bào khoẻ mạnh.

Tiếp tục nghiên cứu về HAMLET

Những nhà nghiên cứu ở trường đại học Gothenburg đang tập trung vào việc làm thế nào HAMLET len lỏi vào các tế bào ung thư. Những nhà nghiên cứu như Roger Karlsson, Maja Puchades và Ingela Lanekoff đang cố gắng tìm hiểu về cơ thế hoạt động của chất này lên màng tế bào, và nghiên cứu của họ đã được xuất bản trong tạp chí PloS One.

Bạn được khuyên hãy bổ sung sct cho con? 8 bước quan trọng để đánh giá trước những lời khuyên sử dụng sữa bổ sung

Bạn được khuyên hãy bổ sung sct cho con? 8 bước quan trọng để đánh giá trước những lời khuyên sử dụng sữa bổ sung

(Link gốc tiếng Anh: http://themilkmeg.com/have-you-been-told-to-supplement-8-crucial-steps-to-take-after-a-recommendation-to-supplement/)

Gần đây tôi gặp một cặp vợ chồng ở phòng tư vấn nuôi con sữa mẹ. Họ đến cùng em bé khoảng 4 tháng tuổi. Họ mới cho em bé đi khám bác sĩ về. Trong quãng thời gian 15 phút khám, bác sĩ đã nhìn vào biểu đồ tăng trưởng của bé và nhận thấy rằng bé đã tụt từ kênh 50% lúc mới sinh xuống 15% sau 4 tháng. Vị bác sĩ ấy khuyên cha mẹ của bé hãy bổ sung sct cho bé, rồi cho họ về nhà. Có vấn đề gì trong câu chuyện này vậy? Rất nhiều vấn đề! Và sau đây là 8 điều quan trọng mà bố mẹ có thể làm sau khi nghe những lời khuyên như vậy.

1. Đề nghị bác sĩ giải thích rõ ràng lý do vì sao họ khuyên bạn nên cho bé ăn bổ sung. “Bởi vì bé đã rớt xuống kênh thấp trong bảng tăng trưởng” không phải là lý do chính đáng để cho bé ăn bổ sung. Một số bé có tạng người nhỏ nhắn hơn các bé khác!

Tôi thường nghe chuyện các bác sĩ sẽ đề nghị bố mẹ bổ sung sct cho trẻ chỉ vì trẻ có kênh phát triển ở vị trí thấp. Nhưng chuyện không đơn giản như vậy. Một em bé nằm ở kênh 10% cũng khoẻ mạnh chẳng kém gì một em bé ở kênh 75%. Chúng ta đều chấp nhận rằng người lớn có người nhỏ nhắn, có người cao to lực lưỡng, nhưng lại băn khoăn khi một em bé phát triển ở kênh “thấp”. Đứa con đầu lòng của tôi trông như một que đậu đũa vậy. Bé phát triển ổn định ở kênh 10% và đạt tất cả các tiêu chí phát triển khác đúng như chúng tôi mong muốn. Bé đạt các tiêu chí về vận động, là một em bé rất vui vẻ… Tôi mãi mãi thầm cảm ơn bác sĩ của bé đã nhận ra điều này và không tạo áp lực để tôi phải bổ sung sct cho bé chỉ vì bé hơi mi nhon.

Vậy thì khi nào thì chúng ta cần lo lắng? Đó là khi mà bé liên tục rớt kênh. Một em bé khi sinh ra nằm ở kênh 95% nhưng lại tiếp tục rớt kênh qua nhiều tháng thì chúng ta cần bắt đầu suy nghĩ. Không phải là một em bé sinh ra ở kênh 10% và tiếp tục phát triển đều ở 10%.  Hãy nhìn lại câu chuyện ở trên, bác sĩ đã không đánh giá mức độ tăng cân của em bé từ khi bé sinh ra. Có sự rớt kênh (50% khi sinh) nhưng sự thật là bé phát triển đều ở kênh 15% trong vòng 3 tháng qua. Bé tăng cân đều đặn đúng theo đường tăng trưởng của riêng bé.

Lời khuyên của tôi là hãy đề nghị bác sĩ hoặc nhân viên y tế của con bạn đánh giá sự tăng trưởng của bé trên bảng tăng trưởng dành cho trẻ bú mẹ của Tổ chức Y Tế Thế Giới, bởi vì những bé ăn sữa mẹ hoàn toàn có sự tăng trưởng khác với những bé ăn sct.

2. Hãy đánh giá một cách toàn diện, không chỉ dựa vào cái bảng tăng trưởng. Tôi muốn nhấn mạnh điều này. Chúng ta không nuôi dưỡng một đứa trẻ dựa vào một cái bảng có những vạch cong cong, chúng ta cần nhìn nhận sức khoẻ của các em bé một cách toàn diện.

Hãy quay trở lại với câu chuyện mà tôi đang kể dở. Vị bác sĩ đó không hề hỏi về quá trình tăng cân của em bé. Bác sĩ cũng không hỏi về các phát triển vận động của bé hoặc nếu bé có biểu hiện gì không đạt các tiêu chí phát triển về thể chất và tinh thần hay không. Và sự thực là em bé này đang phát triển hoàn toàn bình thường. Bé đạt các tiêu chí về vận động và phát triển, bé tiếp tục tăng cân ổn định và giữ vững ở kênh 15% trên biểu đồ tăng trưởng và trong suốt buổi khám, bé tỉnh táo, hoạt bát, mỉm cười và có tương tác với chúng tôi. Bé cũng đi tiểu và đi phân đúng như độ tuổi của bé. Có rất nhiều các yếu tố khác để đánh giá một em bé mà không nên chỉ dựa trên duy nhất 1 cái biểu đồ tăng trưởng. Tôi quan sát em bé này bú mẹ và lập ra một kế hoạch tương lai cùng với bố mẹ của bé. Các buổi tái khám là quan trọng và cần thiết để người mẹ có thể đạt được những mục tiêu về nuôi con sữa mẹ và để đảm bảo rằng bé sẽ vẫn tăng cân và phát triển ổn định trên kênh của bé.

3. Hãy nói về việc cuộc chuyển dạ ảnh hưởng tới cân nặng khi sinh của bé như thế nào.
Đây là điều thường bị bỏ qua hoặc lãng quên, nhưng việc truyền dịch và sử dụng thuốc trong quá trình chuyển dạ có ảnh hưởng tới cân nặng khi sinh của bé. “Có bằng chứng chỉ ra rằng việc truyền dịch trong quá trình chuyển dạ khiến cho em bé bị tích nước (nghĩa là bé có thể tăng một chút xíu trong quá trình chuyển dạ). Việc sụt cân nhiều hơn bình thường trong những ngày đầu sau sinh thường dẫn tới sự bổ sung sct không cần thiết ở trẻ sơ sinh”. Hãy nghĩ về quá trình chuyển dạ và sinh nở của bạn xem. Nó có thể ảnh hưởng tới cân nặng ngay sau sinh của bé đó.

4. Tìm kiếm sự trợ giúp của những người có kinh nghiệm để tìm hiểu tận cùng nguyên nhân vì sao bé không tăng cân nếu như em bé của bạn tiếp tục tụt kênh, sút cân và có những biểu hiện ngừng tăng trưởng. Rất khó để xác định nếu bé có ngừng tăng trưởng hay không vì không có một định nghĩa rõ ràng nào, nhưng nó bao gồm những em bé trông như bị thiếu chất và sút cân hoặc tăng cân rất chậm. Nếu chỉ thông báo cho người mẹ rằng “con của cô có biểu hiện ngừng tăng trưởng” hoặc là “cô cần phải bổ sung sct cho bé ngay” mà không tìm hiểu chính xác nguyên nhân gốc rễ vì sao thì thực sự là một điều vô ích, nó làm cho người mẹ cảm thấy đau khổ vì cô ấy muốn nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn. “Để đánh giá được tình hình, cả mẹ cả bé đều phải được quan sát và đánh giá về hành trình nuôi con sữa mẹ”. Thật đáng tiếc là phần lớn thời gian điều này bị bỏ qua, và các cặp vợ chồng bế con về với hộp sữa trên tay.

5. Bạn và bé có được đánh giá kĩ càng để loại bỏ các nguyên nhân có thể ảnh hưởng tới sự tăng cân của bé không? Phần lớn thì nguyên nhân đơn giản là bé chưa có khớp ngậm đúng, bởi vì đa số mẹ đều có khả năng sản xuất đủ sữa cho con mình nếu như bé có khớp ngậm đúng để bú và rút sữa hiệu quả. Tuy nhiên có nhiều nguyên nhân khác khiến cho sản lượng sữa của mẹ kém…

Những nguyên nhân từ mẹ:

Bệnh tự nhiễm  (Autoimmune disease)

Phẫu thuật vú

Bị mắc bệnh nặng

Bệnh mô liên kết (connective tissue disease)

Bệnh rối loạn ăn uống

Suy tuyến yên

Núm vú tụt (Theo những tài liệu mới nhất thì núm vú tụt phẳng không ảnh hưởng gì, vì em bé ngậm vào quầng vú chứ ko ngậm núm vú)

Buồng trứng đa nang

Băng huyết

(Và còn một số nguyên nhân khác)

Những nguyên nhân từ em bé:

Dị ứng (với thực phẩm nào đó mẹ ăn và đi qua sữa mẹ)

Dính thắng lưỡi/môi

Teo đường mật

Hở hàm ếch/ hở môi

Dị tật bẩm sinh hệ thần kinh trung ương

Dị tật tim bẩm sinh

Bệnh xơ nang

Nhiễm trùng tiêu hoá

Dị tật bẩm sinh đường tiêu hoá

Trào ngược thực quản

Có dị tật bẩm sinh về chuyển hoá

Có nhu cầu nạp calorie cao hơn vì các chứng bệnh, viêm nhiễm hoặc chứng kém hấp thu

Những vấn đề về thần kinh

(Và còn một số nguyên nhân khác)

Xin đừng vội vàng hoảng sợ và tự kết luận rằng bạn hay bé đang mắc một trong những chứng bệnh này. Đây chỉ là một vài ví dụ đưa ra để cho thấy rằng có nhiều nguyên nhân sâu xa có thể ảnh hưởng tới sự tăng cân của em bé. Cả 2 mẹ con hãy đi khám, làm xét nghiệm nếu bạn nghi ngờ có một lý do ẩn giấu nào đó ảnh hưởng tới sự tăng cân của bé ngoài lý do liên quan tới nuôi con sữa mẹ, ví dụ như sai khớp ngậm thì có thể sửa được dưới sự hướng dẫn của người có kinh nghiệm.

6. Hãy tìm cho mình một chuyên gia tư vấn nuôi con sữa mẹ, hoặc một người tư vấn có nhiều kinh nghiệm để quan sát bé bú mẹ. Đây là điều rất quan trọng. Không phải chỉ là để quan sát khớp ngậm của bé mà còn để quan sát nhịp bú mút và nhịp nuốt của bé nữa. Việc bé có mút để rút sữa và có đang nuốt sữa hay không rất quan trọng. Đây là bước đầu tiên để thiết lập kế hoạch nuôi con sữa mẹ lâu dài, người mẹ cần biết cách quan sát xem con mình có đang nuốt sữa tốt hay không. Và dĩ nhiên đi kèm với đó là đánh giá những yếu tố liên quan khác, ví dụ như lượng bỉm ướt trong 24h và quan sát xem bé có vui vẻ tỉnh táo hay không. Ví dụ như đa phần thời gian trong ngày bé tỏ vẻ dễ chịu? Hay là bé dành phần lớn thời gian tỏ vẻ khó chịu, hay là buồn ngủ, hay là ngậm ti mẹ rất lâu… Những dấu hiệu này có thể gợi ý rằng bé không ăn đủ lượng sữa trong cữ bú.

7. Tìm một người để cùng bạn lập kế hoạch ngắn hạn và kế hoạch lâu dài. Nếu như việc bổ sung là tối quan trọng và bạn không thể tránh được (tôi khuyên là nên bổ sung sữa mẹ đi xin thay vì sct) thì bạn cần phải lập ra một kế hoạch lâu dài. Việc bổ sung không mặc định là phải là bình sữa và sct. Nếu như em bé của bạn bú mẹ thường xuyên và theo nhu cầu thì bạn có thể sử dụng bộ câu sữa, đây là dụng cụ tuyệt vời giúp cho bé không phải bỏ ti mẹ và giúp tăng sản lượng sữa cho mẹ nhanh chóng trong lúc mẹ cho bé ăn bổ sung. Hãy đọc ở link này câu chuyện về Brogey và lý do vì sao cô ấy đã sử dụng bộ câu sữa trong suốt 2 năm để nuôi bú con gái Junipah.

8. Giữ một thái độ tích cực và thường xuyên giữ liên lạc với các chuyên gia tư vấn sữa mẹ (IBCLC hoặc tư vấn viên). Họ sẽ là những người giúp bạn tìm đến gốc rễ nguyên nhân vì sao bạn thiếu hụt sữa (nguyên nhân từ em bé, hoặc từ mẹ hoặc có thể là từ cả hai) và kế hoạch hành động tiếp theo sẽ là gì. Điều này bao gồm cả những hướng dẫn để nhận biết rằng lượng sữa của bạn đang tăng hay  không và làm thế nào để giảm dần sữa bổ sung.

Ghi chú: Nếu như em bé của bạn thực sự cần được ăn bổ sung thì nguyên tắc đầu tiên là hãy bổ sung cho bé. Dù đó là sữa của bạn hút ra, hay sữa mẹ đi xin hay sct. Tổ Chức Y Tế Thế Giới đã đưa ra khuyến cáo như sau:

“Trong một vài trường hợp mà em bé không thể, hoặc không nên bú mẹ, thì phương án thay thế tốt nhất là sữa mẹ ruột vắt ra, sữa mẹ đi xin từ một mẹ có sức khoẻ tổng quát tốt hoặc từ ngân hàng sữa mẹ, hoặc thức ăn thay thế sữa mẹ uống bằng cốc..”

­